Citykross Meppel: Afkoppeling hemelwater op groen
In Meppel wordt flink geïnvesteerd in klimaatadaptatie. Toen in 2023 de riolering aan o.a. het Westeinde moest worden vervangen, is ook meteen het Citykross concept aangelegd. Bijna al het regenwater infiltreert daar nu in het omliggende groen.
Klimaatadaptatie in Meppel
De laatste jaren investeert gemeente Meppel fors in klimaatadaptatie en watersystemen vanwege hevige regen en verharding in groeiende wijken. Toen in 2023 aan o.a. het Westeinde het riool moest worden vervangen, werd de herinrichting meteen integraal aangepakt. Er kwamen nieuwe groenvakken in de straat en nieuwe bomen met fraaie boomspiegels. Om het riool te ontlasten, koos de gemeente voor Citykross, de ondergrondse groeiplaatsinrichting die regenwater afkoppelt naar bomen en ander omliggend groen.
Riool vervangen: Meer groen
Met Citykross wordt niet alleen het riool ontzien. Het concept verbetert aanzienlijk de groeiomstandigheden van bomen en planten. Het constante aanbod van regenwater aan het groen en de zuiverende werking van de gebruikte substraten, zorgt voor florerende bomen en plantvakken. Dit reduceert op haar beurt weer de hittestress in een stad.
Aad Leeuwerink, boomspecialist bij gemeente Meppel vertelt over de groeiplaatsverbetering met Citykross:
Bomen in Citykross
“Langs de gracht stonden lindes in kratten en dat werkte op deze plek niet. Het cunetzand zakte weg en de bomen groeiden scheef. Begin 2024 zijn nieuwe lindes aangeplant in het Citykross systeem, en ze doen het hartstikke goed. Deze Tilia cordata Rancho wordt zo’n 15 meter hoog en heeft voor die groei honderden liters water per dag nodig. Ze krijgen genoeg water, want ze staan er florissant bij, er zit mooie groei in, geen uitval. Bij een volgende herinrichting zou ik Citykross zeker weer toepassen“, aldus Leeuwerink.
(Informatie over de aanleg van Citykross onder de foto’s)
Aanleg Citykross
Het Citykross concept is opgebouwd uit gesteente, UrbanActive kool en een speciaal voedingssubstraat. Voor de aanleg wordt, zoals hier in Meppel, een laag van 80-120 cm afgegraven, minus maaiveld, e.e.a. afhankelijk van de grondwaterstand. Bij parkeerplaatsen kan dit ondieper zijn, zo’n 40 cm op zandgrond.
Binnen het concept is een sleutelrol weggelegd voor de speciale Citykross kolk, geproduceerd door TBS-SVA. Het ontwerp van de kolk zorgt voor reductie van de vuillast in de groeiplaats en afkoppeling van water naar omliggend groen.
Waterinfiltratie en -reiniging
De Citykross opbouw bevat meerdere lagen met diverse steenfracties, afhankelijk van de gewenste draagkracht en waterdoorlatendheid. Tussen de stenen is ruimte voor wortels, lucht en water, essentieel voor bodembiologie en om schade door wortelopdruk te voorkomen. Onderop ligt een laag UrbanActive kool, wat eveneens door het gesteente heen wordt gemengd. Het fungeert als een filter. Alle verontreinigende stoffen die via bestrating of kolk in het systeem komen, worden door UrbanActive gebonden en door bodembacteriën afgebroken. Het legt bovendien CO₂ vast.
Verdichting: laag voor laag
Het aanbrengen en verdichten van de Citykross substraten dient laag voor laag te gebeuren. Het verdichten van granulaten dient altijd – zoals hier in Meppel – onder droge omstandigheden te gebeuren. Iedere afzonderlijke laag wordt mechanisch aangedrukt met een trilplaat of lichte wals, totdat de gewenste dichtheid en stabiliteit bereikt is. Belangrijk is dat het substraat niet té zeer verdicht wordt, zodat er geen belemmering ontstaat voor wortelgroei en watertransport.
Opbrengst Citykross concept
En dan de cijfers: Met het Citykross concept gaat maximaal 10% van het water via een overstort naar het riool. Zo’n 90% – 100% van het regenwater infiltreert in omliggende groeiplaatsen. Dit is hard nodig: Een boom verbruikt enorme hoeveelheden water. Afhankelijk van soort, seizoen en weersomstandigheden, kan gesteld worden dat een kleine boom als gauw 50 liter water per dag verbruikt. Voor een grote, volwassen boom is dit al gauw zo’n 500 liter. Als we dus willen investeren in een groene leefomgeving, is al het regenwater dat verdwijnt in het riool of blijft staan in de straat, een gemiste kans.
Citykross in uw gemeente?
Ieder project is anders. Citykross is maatwerk, maar overal toepasbaar. Informeer naar de mogelijkheden binnen uw gemeente.
Marc Spierings
Business Manager Landscaping Benelux