Bodemverrijking voedselbos Horst
Gemeente Horst is sinds enkele jaren een voedselbos rijker. Het perceel, van oudsher een containerveld, is in 2024 onder handen genomen, met de bedoeling hier een natuurinclusief perceel van te maken met eetbare natuur. Om de bodem van het 2 ha grote perceel geschikt te maken, zijn bodemanalyses uitgevoerd en Verrijkingsmix toegepast. Het perceel begint zijn eerste vruchten af te werpen.
Eetbare natuur
Gemeente Horst is sinds enkele jaren een voedselbos rijker. Het is een initiatief van Bas van de Lisdonk, teamleider bij gemeente Horst aan de Maas. Vanuit zijn vakgebied cultuurtechniek interersseert hij zich in duurzame oplossingen voor de openbare ruimte. In 2023 nam hij samen met een vriend een perceel van circa 2 hectare in pacht via Stichting Phien en realiseerde er een voedselbos.
De stichting verleent huurpachtconstructies, waarmee ze zoveel mogelijk natuurinclusieve erfdelen wil creëren met nieuwe, eetbare natuur.
Bodemverbetering
Bas en Jorgen hadden de wens iets positiefs terug te geven aan de natuur en aan toekomstige generaties. Hun ambitie was om biodiversiteit te stimuleren en landbouw te bedrijven op een natuurlijke wijze. Kortom, een voedselbos waarbij de natuur zijn gang kan gaan, met zo min mogelijk tussenkomst van de mens.
In vroeger tijden was het perceel echter jarenlang een containerveld. De staat van de bodem moest dus als eerste in kaart worden gebracht. Bas benaderde BVB Landscaping voor een bodemanalyse.
Verrijkingsmix
Op basis van de bodemanalyse werd in 2023 de bodem verrijkt met een maatwerk Verrijkingsmix. Dit is een substraat met een hoge voedingsefficiëntie, speciaal samengesteld om de geanalyseerde bodem te optimaliseren. De Verrijkingsmix wordt ter plekke doorgemengd in de gebiedseigen bodem.
In 2024 kwam er een grasmengsel met kruiden en klaver, daarna zoveel mogelijk autochtone plantsoorten, vertelt Bas: “Er staan inmiddels zo’n 130 soorten planten, waaronder veel eetbare soorten. Een deel van die aanplant is betaald uit een subsidieregeling van de provincie. De rest is gedoneerd of tweedehands of voor een verlaagde prijs aangeschaft.”
Vrij spel voor de natuur
Op het perceel is ook een waterplas aangelegd, met aan één kant een opgaande wal met schrale bodem. Hier staan veel heideachtige planten en diverse soorten die op de rode lijst staan. De poel heeft een grote aantrekkingskracht; je ziet en hoort er vogels, kikkers en libelles en Bas vindt er regelmatig ree-sporen.
De graspaden tussen de aanplantvelden zorgen wel voor een beetje onderhoud, zo legt hij uit: “Gras gaat snel overheersen, dus het perceel wordt minimaal onderhouden. En dat is nog best veel werk hoor. Maar buiten de paden heeft de natuur vrij spel.”
Windsingel
In het voedselbos ligt de nadruk op variatie; alles mag door elkaar groeien. Bij de aanleg heeft Bas, ook lid van de plaatselijke heemkundekring, goed naar de historie van het perceel gekeken. Zo is er, net als vroeger, een groenstrook om het perceel heen aangelegd, een zogeheten windsingel. Bas licht de term toe: “Het is een verdichtingshaag aan de buitenrand van het perceel. Van oudsher werd deze aangelegd om alles te beschermen wat je binnen de windsingel aanplant. En je bent je buren op het perceel ernaast ook niet tot last.”
Flora en fauna eerst
Bas en Jorgen bouwden een ouderwetse kippenschuur, waar koffie wordt genuttigd door vrijwilligers, zoals schoolklassen. In de toekomst willen ze hier graag zaaigoed opslaan en producten drogen. Ook willen ze een origineel bakhuisje bouwen, waar geoogste producten verwerkt kunnen worden tot bv. vlaai of pizza.
Tot zover is het voedselbos een oase van rust, en een bron van voedsel voor dieren. Fauna heeft zich het perceel al mooi toegeëigend. Hoe ouder het voedselbos wordt, hoe meer het zal gaan opleveren voor de mens. Maar alles op het tempo van de natuur. “Onze visie bij dit voedselbos is: flora en fauna eerst, daarna pas het gemak van de mens. De natuur mag het zelf regelen”, aldus Bas.
Bodem in slechte conditie?
Deze kan worden opgewaaardeerd zonder veel nieuwe grond aan te hoeven voeren.
Lees meer over het opwaarderen van gebiedseigen bodem of onze Verrijkingsmix, of neem contact op met één van onze adviseurs.
Marc Spierings
Business Manager Landscaping Benelux